LED (լուսադիոդային) լուսավորության տեխնոլոգիաների շուկան Հայաստանում շարունակում է դինամիկ կերպով աճել: Էներգախնայողությունը, երկարակեցությունն ու էկոլոգիական անվտանգությունը դարձնում են LED լուսատուները, ժապավեններն ու արդյունաբերական պրոժեկտորները ամենապահանջված ապրանքներից մեկը: Սակայն, որպեսզի ներմուծման գործընթացը լինի հարթ, արագ և զերծ ավելորդ ֆինանսական կորուստներից, անհրաժեշտ է հստակ պատկերացնել լոգիստիկ շղթան և մաքսային պահանջները:
Այս ուղեցույցում մենք մանրամասն կխոսենք այն մասին, թե ինչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ LED արտադրանքի ներմուծման համար, ինչպես ընտրել ճիշտ բեռնափոխադրման ձևը Չինաստանից ու Եվրոպայից և ինչու է Փոթի նավահանգիստը հանդիսանում հիմնական դարպասը դեպի Հայաստան:
1. Անհրաժեշտ փաստաթղթերի ցանկը մաքսազերծման համար
Հայաստանի Հանրապետություն (որպես ԵԱՏՄ անդամ երկիր) LED արտադրանք ներմուծելիս մաքսային մարմիններին պետք է ներկայացվի փաստաթղթերի ստանդարտ և փորձագիտական փաթեթ: Թերի փաստաթղթերը կարող են հանգեցնել բեռի կասեցման, հավելյալ տուգանքների և պահեստավորման ծախսերի ավելացման:
Ահա հիմնական անհրաժեշտ փաստաթղթերը.
-
Միջազգային առևտրային պայմանագիր (Contract): Գնորդի (ներմուծողի) և վաճառողի (արտահանողի) միջև կնքված պաշտոնական պայմանագիրը, որտեղ նշված են մատակարարման պայմանները (ըստ Incoterms-ի):
-
Կոմերցիոն հաշիվ-ապրանքագիր (Commercial Invoice): Սա հիմնական փաստաթուղթն է, որը հաստատում է ապրանքի արժեքը: Այստեղ պետք է հստակ նշված լինեն ապրանքի անվանումը, քանակը, միավորի արժեքը, ընդհանուր գումարը և արտադրող երկիրը:
-
Փաթեթավորման թերթիկ (Packing List): Փաստաթուղթ, որտեղ նշվում են բեռի զուտ (netto) և համախառն (brutto) քաշերը, տեղերի քանակը, փաթեթավորման տեսակը և ծավալը:
-
Տրանսպորտային բեռնագիր:
-
Ծովային տրանսպորտի դեպքում՝ Կոնոսամենտ (Bill of Lading – B/L):
-
Ավտոմոբիլային տրանսպորտի դեպքում՝ CMR:
-
Օդային տրանսպորտի դեպքում՝ Air Waybill (AWB):
-
-
Ծագման sertificate (Certificate of Origin): Հատկապես կարևոր է, եթե ակնկալվում են մաքսային արտոնություններ կամ եթե ապրանքը ներմուծվում է ազատ առևտրի համաձայնագիր ունեցող երկրներից:
-
Համապատասխանության սերտիֆիկատ կամ հռչակագիր (EAC Certificate/Declaration): LED արտադրանքը հանդիսանում է ցածրավոլտ սարքավորում և պետք է համապատասխանի ԵԱՏՄ տեխնիկական կանոնակարգերին (Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգ ` ՄՄ ՏԿ 004/2011 և ՄՄ ՏԿ 020/2011): Առանց այս սերտիֆիկատի ապրանքի մուտքը շուկա կարգելվի:
-
Տրանսպորտային ծախսերի հաշիվ (Invoice for Freight): Անհրաժեշտ է մաքսային արժեքի ճիշտ հաշվարկման համար, եթե ըստ Incoterms-ի տրանսպորտի ծախսը չի ներառվել ապրանքի գնի մեջ:
2. Լոգիստիկ երթուղիներ. Չինաստան և Եվրոպա
LED արտադրանքի հիմնական արտադրող և արտահանող երկրներն են Չինաստանը (գնային և ծավալային առումով առաջատար) և եվրոպական երկրները (բարձր որակի և պրեմիում սեգմենտի համար):
Ներմուծում Չինաստանից
Չինաստանից բեռները հիմնականում ուղարկվում են ծովային ճանապարհով: Խոշորագույն նավահանգիստներն են՝ Շանհայ (Shanghai), Նինբո (Ningbo), Շենժեն (Shenzhen), Ցինդաո (Qingdao) և Գուանչժոու (Guangzhou): Այս նավահանգիստներից կոնտեյներները բարձվում են նավերի վրա և ուղղվում դեպի Սև ծով:
Ներմուծում Եվրոպայից
Եթե ներմուծում եք եվրոպական արտադրանք (օրինակ՝ Գերմանիայից, Իտալիայից, Լեհաստանից կամ Նիդերլանդներից), ապա կարող են օգտագործվել ինչպես ցամաքային (ավտոմոբիլային) ուղիղ երթուղիները, այնպես էլ խոշոր նավահանգիստները, ինչպիսիք են՝ Ռոտերդամը (Rotterdam) Նիդերլանդներում, Համբուրգը (Hamburg) Գերմանիայում կամ Անտվերպենը (Antwerp) Բելգիայում:
3. Ամբողջական (FCL) և Հավաքական (LCL) բեռներ. Ի՞նչ է գրուպաժը
Ներմուծողները հաճախ կանգնում են ընտրության առաջ՝ ինչպե՞ս տեղափոխել բեռը, եթե LED լուսատուների քանակը չի հերիքում ամբողջական կոնտեյներ լցնելու համար:
-
Ամբողջական կոնտեյներային բեռներ (FCL – Full Container Load): Այս տարբերակը ընտրվում է, երբ Ձեր բեռի ծավալը և քաշը բավարար են ամբողջական 20 կամ 40 ֆուտանոց կոնտեյները զբաղեցնելու համար: FCL-ը ավելի արագ է, քանի որ կոնտեյները բացվում է միայն վերջնական կետում, և ռիսկերը նվազագույն են:
-
Հավաքական / Կոնսոլիդացվող բեռներ (LCL – Less than Container Load) կամ Գրուպաժ (Groupage): Սա լավագույն լուծումն է փոքր և միջին բիզնեսի համար: Եթե Դուք պատվիրել եք ընդամենը մի քանի արկղ LED ժապավեն կամ մի քանի տակդիր (պալետ) լուսատու, Ձեզ ձեռնտու չէ վճարել ամբողջ կոնտեյների համար: Գրուպաժի դեպքում տարբեր ներմուծողների փոքր բեռները հավաքվում են մեկ տրանսպորտային հանգույցում (կոնսոլիդացիոն պահեստում) և տեղադրվում մեկ ընդհանուր կոնտեյների մեջ: Դուք վճարում եք միայն Ձեր բեռի զբաղեցրած ծավալի (խորանարդ մետրի) կամ քաշի համար:
4. Դեպի Հայաստան՝ Փոթի (Poti) նավահանգստով
Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի պատճառով ծովային բեռնափոխադրումների հիմնական տարանցիկ հանգույցը Վրաստանի Փոթի (Poti) նավահանգիստն է:
Չինաստանի (օրինակ՝ Նինբոյի կամ Շանհայի) կամ Եվրոպայի նավահանգիստներից դուրս եկած կոնտեյներները ծովով հասնում են Փոթի: Փոթի նավահանգստում իրականացվում է բեռնաթափում և տրանսպորտային փաստաթղթերի ձևակերպում տարանցման (Transit) ռեժիմով: Այնուհետև՝
-
FCL բեռները հենց կոնտեյներով բարձվում են բեռնատարների (կոնտեյներատարների) վրա և ցամաքային ճանապարհով՝ Բագրատաշենի կամ Բավրայի անցակետով, գալիս են Հայաստան:
-
LCL (գրուպաժ) բեռները կարող են կա՛մ Փոթիի մասնագիտացված պահեստներում բացվել և վերաբարձվել դեպի Երևան եկող հավաքական մեքենաների մեջ, կա՛մ հավաքական կոնտեյները ամբողջությամբ գալիս է Երևանի մաքսային տերմինալ, որտեղ և կատարվում է դրա դատարկումն ու անհատական մաքսազերծումը:
LED արտադրանքի հաջող ներմուծման գրավականը փաստաթղթերի ճիշտ պատրաստումն է (հատկապես EAC սերտիֆիկատի առկայությունը) և լոգիստիկ ճիշտ մոդելի ընտրությունը: Փոքր խմբաքանակների համար ընտրեք գրուպաժային (LCL) փոխադրումներ Չինաստանի խոշոր նավահանգիստներից դեպի Փոթի, ինչը թույլ կտա պահպանել մրցակցային գներ հայաստանյան շուկայում:
