Ժամանակակից գլոբալացված տնտեսությունում մեծածախ վաճառողների հաջողությունը ուղղակիորեն կախված է մատակարարման շղթայի ճիշտ կառավարումից: Մեծածախ առևտրի էությունը կայանում է ճիշտ ապրանքը, ճիշտ քանակությամբ և ամենամրցունակ գնով վերջնական շուկա հասցնելու մեջ: Այս գործընթացի սիրտն ու հոգին միջազգային լոգիստիկան է: Հայաստանի նման դեպի ծով ելք չունեցող երկրների համար արդյունավետ լոգիստիկ սխեմաների մշակումը ոչ թե պարզապես առավելություն է, այլ բիզնեսի գոյատևման նախապայման:
Գլոբալ շուկաների կապը. Չինաստանից մինչև Եվրոպա
Մեծածախ առևտրով զբաղվող ընկերությունների համար աշխարհի խոշորագույն արտադրական կենտրոնները հանդիսանում են Չինաստանը և Եվրոպական միությունը: Ապրանքների անխափան հոսքն ապահովելու համար լոգիստիկ գործընկերները օգտագործում են աշխարհի խոշորագույն ծովային հանգույցները:
Չինաստանից կատարվող մեծածախ գնումների դեպքում հիմնական ելքային կետերն են հանդիսանում այնպիսի հսկա նավահանգիստներ, ինչպիսիք են Շանհայը (Shanghai), Նինբոն (Ningbo), Շենժենը (Shenzhen) և Ցինդաոն (Qingdao): Այս նավահանգիստներից են սկսվում միլիարդավոր դոլարների արժողությամբ բեռների ճանապարհորդությունները:
Մյուս կողմից, եվրոպական բարձրորակ արտադրանքը Հայաստան հասցնելու համար առանցքային դեր են խաղում Եվրոպայի լոգիստիկ սրտերը՝ Ռոտերդամի (Rotterdam) նավահանգիստը Նիդերլանդներում, Համբուրգը (Hamburg) Գերմանիայում և Անտվերպենը (Antwerp) Բելգիայում: Այս հանգույցների միջոցով իրականացվող ճիշտ պլանավորումը թույլ է տալիս մեծածախ վաճառողներին կրճատել տրանզիտային ժամանակը և օպտիմալացնել ծախսերը:
Ամբողջական և Հավաքական բեռներ. Ֆինանսական ճկունության գաղտնիքը
Մեծածախ վաճառողները միշտ կանգնած են ընտրության առջև՝ ինչպե՞ս տեղափոխել բեռը, որպեսզի ինքնարժեքը լինի նվազագույնը: Լոգիստիկան առաջարկում է երկու հիմնական լուծում.
-
Ամբողջական կոնտեյներային բեռնափոխադրումներ (FCL – Full Container Load): Սա այն տարբերակն է, երբ մեծածախ գնորդը պատվիրում է այնքան ապրանք, որն ամբողջությամբ լրացնում է մեկ կամ մի քանի ծովային կոնտեյներներ: FCL-ը իդեալական է խոշոր խմբաքանակների համար, ապահովում է առավելագույն անվտանգություն և արագություն, քանի որ կոնտեյները չի բացվում ճանապարհին:
-
Հավաքական կոնսոլիդացվող բեռներ (LCL – Less than Container Load) կամ Գրուպաժ (Groupage): Սա լոգիստիկայի ամենահանճարեղ գործիքներից է փոքր և միջին մեծածախ վաճառողների համար: Երբ Ձեր ապրանքը չի հերիքում ամբողջական կոնտեյներ լցնելու համար, այն «կոնսոլիդացվում» (հավաքագրվում) է այլ գնորդների ապրանքների հետ մեկ ընդհանուր կոնտեյներում: Դուք վճարում եք միայն Ձեր բեռի զբաղեցրած ծավալի (խորանարդ մետրի) կամ քաշի համար: Գրուպաժը թույլ է տալիս բիզնեսին չսառեցնել մեծ գումարներ պահեստում, այլ պարբերաբար, փոքր խմբաքանակներով թարմացնել տեսականին:
Դեպի Հայաստան՝ Փոթի նավահանգստի ռազմավարական դարպասով
Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը թելադրում է յուրահատուկ լոգիստիկ լուծումներ: Թե՛ Չինաստանի (Շանհայ, Նինբո), թե՛ Եվրոպայի (Ռոտերդամ, Անտվերպեն) նավահանգիստներից դուրս եկած ծովային կոնտեյներների գլխավոր նպատակակետը դեպի Հայաստան ճանապարհին հանդիսանում է Վրաստանի Փոթի (Poti) նավահանգիստը:
Փոթին հանդիսանում է Հայաստանի գլխավոր ծովային դարպասը: Կոնտեյներները հասնում են Փոթի, որտեղ իրականացվում է բեռնաթափում կամ մաքսային ձևակերպումների տարանցիկ փաստաթղթերի պատրաստում: Այնուհետև, Փոթի նավահանգստից ապրանքները ցամաքային ճանապարհով՝ բեռնատարներով կամ երկաթգծով, տեղափոխվում են Հայաստան (Երևան և այլ քաղաքներ):
Մեծածախ վաճառողի համար Փոթիով անցնող լոգիստիկ շղթայի յուրաքանչյուր օղակի վերահսկողությունը (նավի ժամանում, պորտային ծախսեր, ցամաքային տրանսպորտի արագություն) որոշում է ապրանքի վերջնական սպառողական գինը: Եթե լոգիստիկան ձախողվի Փոթիում, ապա մեծածախ վաճառողը կկրի դեմուրաժի (կոնտեյների պարապուրդի) մեծ ծախսեր:
Միջազգային լոգիստիկան պարզապես տրանսպորտ չէ. այն մեծածախ բիզնեսի ողնաշարն է: Անկախ նրանից, թե Դուք աշխատում եք ամբողջական կոնտեյներներով (FCL), թե օգտվում եք գրուպաժ (LCL) համակարգից՝ Չինաստանից ու Եվրոպայից Փոթի նավահանգստով դեպի Հայաստան ճիշտ կառուցված երթուղին երաշխավորում է Ձեր բիզնեսի մրցունակությունն ու կայունությունը:
