Մեծածավալ պատվերների լոգիստիկ պլանավորում․ երբ պետք է մտածել բեռի մասին դեռ գնումից առաջ

Մեծածավալ ապրանքների ներմուծման դեպքում լոգիստիկան չի սկսվում այն պահին, երբ ապրանքը պատրաստ է և պետք է տեղափոխվի։ Իրականում արդյունավետ լոգիստիկ պլանավորումը սկսվում է շատ ավելի վաղ՝ մատակարարի ընտրության, ապրանքի պատվերի և նույնիսկ գնման պայմանների քննարկման փուլում։

B2B ոլորտում մեկ սխալ հաշվարկը կարող է ազդել ամբողջ մատակարարման շղթայի վրա։ Ապրանքի չափսերը, քաշը, փաթեթավորման տեսակը, պահեստավորման պայմանները, մատակարարի գտնվելու վայրը, փոխադրման եղանակը և վերջնական ժամկետը միասին որոշում են, թե որքան արդյունավետ և կանխատեսելի կլինի բեռի տեղափոխումը։

Հատկապես մեծաքանակ ներկրումների դեպքում «նախ պատվիրել, հետո մտածել լոգիստիկայի մասին» մոտեցումը կարող է հանգեցնել ավելորդ ծախսերի, ուշացումների և նույնիսկ այնպիսի իրավիճակի, երբ արդեն գնված ապրանքի համար ընտրված փոխադրման տարբերակը դառնում է ոչ շահավետ։

Այդ պատճառով մեծածավալ B2B պատվերի դեպքում ճիշտ մոտեցումը հետևյալն է՝ բեռը պլանավորել դեռ գնումից առաջ։

1. Մատակարարի ընտրությունը նաև լոգիստիկ որոշում է

Մատակարար ընտրելիս բիզնեսները սովորաբար ուշադրություն են դարձնում ապրանքի գնին, որակին, արտադրական հզորություններին և առաքման պայմաններին։ Սակայն մեծածավալ պատվերի դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել նաև մատակարարի լոգիստիկ հնարավորությունները։

Օրինակ՝ եթե մի քանի մատակարարներ առաջարկում են նույն ապրանքը, բայց գտնվում են տարբեր քաղաքներում կամ տարբեր նավահանգիստներից հեռու, վերջնական լոգիստիկ արժեքը կարող է զգալիորեն տարբերվել։

Կարևոր է նախապես հասկանալ՝

• որտեղ է գտնվում մատակարարի արտադրամասը,
• ինչ հեռավորության վրա է այն պահեստից կամ նավահանգստից,
• արդյոք մատակարարը կարող է բեռը հասցնել նշանակված պահեստ,
• ինչ չափսերով է պատրաստվում ապրանքը,
• քանի տեղ է զբաղեցնելու բեռը,
• ինչպես է իրականացվելու բեռի բարձումը,
• և ինչ փաստաթղթեր են տրամադրվելու։

Այս տեղեկատվությունը թույլ է տալիս ոչ միայն ընտրել ավելի հարմար մատակարար, այլև նախապես հասկանալ ամբողջ փոխադրման շղթան։

Օրինակ՝ Չինաստանից մեծածավալ ապրանք ներմուծելիս Guangzhou, Qingdao կամ Shanghai ուղղությունների ընտրությունը կարող է կախված լինել ոչ միայն մատակարարի գտնվելու վայրից, այլև բեռի ծավալից, փոխադրման եղանակից և նախատեսվող երթուղուց։

Հետևաբար մատակարարի ընտրությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես գնումների, այլ նաև լոգիստիկ պլանավորման որոշում։

2. Բեռի ծավալը պետք է հաշվարկել մինչև պատվերը

Մեծածավալ բեռների դեպքում միայն ապրանքի քաշը բավարար չէ։ Շատ դեպքերում փոխադրման արժեքի վրա մեծ ազդեցություն ունի բեռի զբաղեցրած ծավալը։

Հենց այստեղ է առաջանում առաջին կարևոր հարցը՝ քանի խորանարդ մետր է լինելու ամբողջ պատվերը։

Պետք է նախապես հավաքել յուրաքանչյուր ապրանքի համար՝

• երկարությունը,
• լայնությունը,
• բարձրությունը,
• մեկ միավորի քաշը,
• փաթեթավորված չափսերը,
• քանակը,
• ընդհանուր քաշը,
• ընդհանուր ծավալը։

Օրինակ՝ նույն ապրանքը կարող է ունենալ համեմատաբար փոքր քաշ, բայց մեծ ծավալ։ Այդ դեպքում բեռնափոխադրման արժեքը կարող է ավելի շատ կախված լինել ծավալից, քան քաշից։

Մեծ պատվերի դեպքում նույնիսկ փոքր տարբերությունը մեկ ապրանքի փաթեթավորման չափսում կարող է բազմապատկվել հարյուրավոր կամ հազարավոր միավորների դեպքում։

Այդ պատճառով լավ լոգիստիկ պլանավորումը սկսվում է ոչ թե «քանի հատ ենք պատվիրում» հարցից, այլ՝ «որքան տարածք է զբաղեցնելու ամբողջ բեռը» հարցից։

Ծավալի նախնական հաշվարկը նաև օգնում է որոշել՝ արդյոք ավելի նպատակահարմար է օգտագործել LCL՝ կոնսոլիդացված բեռի տարբերակը, թե FCL՝ ամբողջական կոնտեյները։

Եթե պատվերները մեծանում են, բիզնեսը կարող է աստիճանաբար անցնել 50+ կգ → LCL → FCL տրամաբանությանը՝ կախված բեռի ծավալից և կանոնավորությունից։

3. Փաթեթավորումը միայն ապրանքը պաշտպանելու համար չէ

Մեծածավալ բեռի դեպքում փաթեթավորումը պետք է դիտարկել նաև որպես լոգիստիկ գործիք։

Ճիշտ փաթեթավորումը կարող է օգնել՝

• նվազեցնել վնասվելու ռիսկը,
• ավելի արդյունավետ օգտագործել կոնտեյների տարածքը,
• հեշտացնել բարձման և բեռնաթափման գործընթացը,
• հնարավոր դարձնել պալետավորման ճիշտ կազմակերպումը,
• նվազեցնել ավելորդ դատարկ տարածքը։

Եթե ապրանքը փաթեթավորվում է առանց փոխադրման պայմանները հաշվի առնելու, հնարավոր է, որ նույն ապրանքը զբաղեցնի շատ ավելի մեծ տարածք, քան անհրաժեշտ է։

Մեծածավալ պատվերի դեպքում պետք է նախապես քննարկել մատակարարի հետ՝ արդյոք հնարավոր է փոխել տուփերի չափերը, օգտագործել պալետներ, վերադասավորել ապրանքները կամ ընտրել ավելի կոմպակտ փաթեթավորում։

Միևնույն ժամանակ պետք չէ պարզապես նվազեցնել փաթեթավորման չափը։ Ապրանքի անվտանգությունը պետք է մնա առաջնային։ Հատկապես շինարարական նյութերի, կահույքի, լուսավորության, էլեկտրական ապրանքների, ապակե կամ փխրուն արտադրանքի դեպքում փաթեթավորման սխալ որոշումը կարող է հանգեցնել վնասների։

Ուստի ճիշտ լուծումը անվտանգության և տարածքի արդյունավետ օգտագործման հավասարակշռությունն է։

4. Պահեստը պետք է պլանավորել դեռ ճանապարհից առաջ

Մեծածավալ պատվերը կարող է խնդիր ստեղծել ոչ միայն ճանապարհին, այլև վերջնական նշանակման կետում։

Եթե բիզնեսը պատվիրում է մեծ խմբաքանակ, անհրաժեշտ է նախապես հասկանալ՝ որտեղ է այն պահվելու բեռի ժամանելուց հետո։

Պետք է հաշվի առնել՝

• պահեստի ազատ տարածքը,
• բեռի ծավալը,
• բեռնաթափման հնարավորությունները,
• պալետների կամ այլ բեռնավորման համակարգերի օգտագործումը,
• բեռնատարի մուտքի հնարավորությունը,
• ապրանքի պահպանման պայմանները,
• և բեռի շրջանառության արագությունը։

Եթե պահեստը պատրաստ չէ բեռի ժամանմանը, նույնիսկ ժամանակին իրականացված միջազգային փոխադրումը կարող է առաջացնել լրացուցիչ ծախսեր և կազմակերպչական խնդիրներ։

Այդ պատճառով մեծածավալ պատվերի դեպքում անհրաժեշտ է համաժամեցնել երեք փուլ՝

Գնում → Միջազգային փոխադրում → Պահեստավորում

Այս երեք օղակների միջև ճիշտ պլանավորումը նվազեցնում է անսպասելի իրավիճակների հավանականությունը։

5. Երթուղին և ժամկետը պետք է որոշվեն նախապես

Մեծածավալ բեռների համար «ամենաարագ տարբերակը» միշտ չէ, որ «ամենաճիշտ տարբերակն» է։

Բիզնեսի համար կարևոր է գտնել այն լուծումը, որը համապատասխանում է երեք հիմնական գործոնների՝

արժեք + ժամկետ + բեռի բնույթ։

Կախված ապրանքի տեսակից և պահանջվող ժամկետից՝ կարող են դիտարկվել ծովային, ավտոմոբիլային, օդային կամ Express փոխադրումներ։

Օրինակ՝ մեծածավալ և ոչ շտապ բեռների համար ծովային փոխադրումը կարող է լինել ավելի նպատակահարմար, մինչդեռ շտապ կամ բարձրարժեք բեռների դեպքում կարող է դիտարկվել ավելի արագ տարբերակ։

Չինաստանից Հայաստան բեռնափոխադրման դեպքում երթուղու պլանավորման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն Չինաստանի մեկնման կետը, այլև կոնսոլիդացիայի, նավահանգստի, տարանցման և վերջնական առաքման փուլերը։

Եվրոպայից Հայաստան բեռների դեպքում նույնպես կարևոր է նախապես որոշել՝ որ երկրից և քաղաքից է սկսվելու տեղափոխումը և ինչ տրանսպորտային շղթա է առավել արդյունավետ։

Ժամկետը նույնպես պետք է դիտարկել ոչ թե մեկ թվով, այլ ամբողջ գործընթացի տեսանկյունից։

Մատակարարի պատրաստում → պահեստ/կոնսոլիդացիա → միջազգային փոխադրում → տարանցում → Հայաստան → վերջնական առաքում

Այս ամբողջ շղթայի յուրաքանչյուր փուլ կարող է ազդել վերջնական ժամկետի վրա։

6. Մեծ պատվերի դեպքում լոգիստիկան պետք է կապել գնումների պլանի հետ

Եթե բիզնեսը պարբերաբար մեծաքանակ ապրանք է ներմուծում, լոգիստիկան պետք է դառնա գնումների ռազմավարության մաս։

Օրինակ՝ եթե ընկերությունը յուրաքանչյուր ամիս կամ եռամսյակ ներմուծում է մեծ խմբաքանակ, հնարավոր է ավելի արդյունավետ լինի պատվերները համախմբել և կազմակերպել մեկ ավելի մեծ փոխադրում։

Սա կարող է օգնել ավելի արդյունավետ օգտագործել կոնտեյների տարածքը և նվազեցնել մեկ միավորի հաշվով լոգիստիկ ծախսերը։

Մյուս կողմից՝ չափազանց մեծ խմբաքանակի պատվիրումը նույնպես միշտ չէ, որ ճիշտ է։ Պետք է հաշվի առնել պահեստի հնարավորությունները, վաճառքի արագությունը, ապրանքի սեզոնայնությունը և շրջանառու կապիտալը։

Այսինքն՝ ճիշտ լոգիստիկ պլանավորումը պետք է պատասխանի ոչ միայն «ինչպես տեղափոխել» հարցին, այլև՝ «երբ, ինչ քանակով և ինչ հաճախականությամբ պատվիրել» հարցին։

7. Նախապես հաշվարկված լոգիստիկան օգնում է վերահսկել ինքնարժեքը

B2B ներմուծման ժամանակ ապրանքի գնման արժեքը վերջնական ինքնարժեքի միայն մի մասն է։

Բիզնեսի համար կարևոր է հասկանալ ամբողջական ծախսը՝ ներառյալ փոխադրման, բեռնման, պահեստավորման և այլ համապատասխան լոգիստիկ ծախսերը։

Եթե այդ հաշվարկը կատարվում է միայն ապրանքը գնելուց հետո, հնարավոր է, որ վերջնական ինքնարժեքը զգալիորեն տարբերվի նախնական սպասումից։

Մինչդեռ նախնական պլանավորումը թույլ է տալիս դեռ գնումից առաջ համեմատել տարբեր տարբերակներ։

Օրինակ՝

Տարբեր մատակարար → տարբեր ծավալ → տարբեր փաթեթավորում → տարբեր երթուղի → տարբեր փոխադրման արժեք

Այս մոտեցումը բիզնեսին հնարավորություն է տալիս որոշում կայացնել ոչ միայն ապրանքի գնով, այլ ամբողջական լոգիստիկ ինքնարժեքով։

8. Լոգիստիկ պլանավորումը պետք է սկսվի ճիշտ հարցերից

Մեծածավալ պատվերից առաջ օգտակար է կազմել պարզ checklist։

Մատակարար

• Որտե՞ղ է գտնվում մատակարարը։
• Որտե՞ղ է պատրաստվելու բեռը։
• Կարո՞ղ է մատակարարը հասցնել այն նշանակված պահեստ։
• Որքա՞ն ժամանակ է անհրաժեշտ արտադրության համար։

Բեռ

• Որքա՞ն է ընդհանուր քաշը։
• Որքա՞ն է ընդհանուր ծավալը։
• Քանի՞ տուփ կամ պալետ է լինելու։
• Որո՞նք են փաթեթավորված չափսերը։

Փաթեթավորում

• Արդյո՞ք բեռը համապատասխան է միջազգային փոխադրմանը։
• Հնարավո՞ր է ավելի արդյունավետ օգտագործել տարածքը։
• Անհրաժե՞շտ է պալետավորում կամ հատուկ պաշտպանություն։

Պահեստ

• Որտե՞ղ է տեղի ունենալու կոնսոլիդացիան։
• Որտե՞ղ է պահվելու բեռը Հայաստանում։
• Պատրա՞ստ է արդյոք վերջնական պահեստը։

Երթուղի

• Ո՞ր փոխադրման եղանակն է նպատակահարմար։
• Ո՞ր երթուղին է առավել արդյունավետ։
• Որքա՞ն է նախատեսվող ժամկետը։
• Կա՞ն տարանցիկ փուլեր։

Այս հարցերի պատասխանները ստանալուց հետո հնարավոր է արդեն համեմատել տարբեր լոգիստիկ լուծումներ։

Մեծածավալ պատվերի արդյունավետ տեղափոխումը սկսվում է ոչ թե բեռնատարի կամ կոնտեյների ընտրությունից, այլ գնումից առաջ ճիշտ պլանավորումից։

Մատակարարի ընտրությունը, բեռի ծավալը, փաթեթավորումը, պահեստը, երթուղին և ժամկետը միմյանց հետ կապված գործընթացներ են։ Դրանցից մեկի փոփոխությունը կարող է ազդել ամբողջ լոգիստիկ շղթայի վրա։

Հետևաբար B2B մեծաքանակ ներմուծումների դեպքում ճիշտ ռազմավարությունն է՝

Մատակարար → Բեռի հաշվարկ → Փաթեթավորում → Կոնսոլիդացիա/պահեստ → Երթուղի → Միջազգային փոխադրում → Հայաստան → Բիզնեսի պահեստ

Երբ լոգիստիկան պլանավորվում է դեռ գնումից առաջ, բիզնեսը ստանում է ավելի կանխատեսելի ծախսեր, ավելի վերահսկելի ժամկետներ և բեռի տեղափոխման ավելի արդյունավետ կազմակերպում։

Clever Logistics & Transport-ը կազմակերպում է B2B միջազգային բեռնափոխադրումներ՝ ներառյալ LCL և FCL լուծումներ՝ Չինաստանից, Եվրոպայից և այլ ուղղություններից դեպի Հայաստան։

Մեծածավալ ներմուծման դեպքում ճիշտ լուծումը սկսվում է ոչ թե այն պահին, երբ բեռը պատրաստ է, այլ այն պահին, երբ դուք դեռ որոշում եք՝ ինչ, որտեղից և ինչ ծավալով գնել։