Ինչպես ճիշտ ներմուծել շինանյութ Հայաստան. DAP, FOB և EXW պայմանների ուղեցույց բիզնեսի համար

Շինարարական բումը Հայաստանում շարունակում է թելադրել իր կանոնները։ Որակյալ սալիկներ Իտալիայից, ժամանակակից լուսավորության համակարգեր Գերմանիայից, թե մատչելի ու բազմազան շինանյութ Չինաստանից. հայկական ընկերությունները մշտապես կանգնած են միջազգային բեռնափոխադրումների բարդ ընտրության առջև։

Սակայն շինանյութի ներմուծման հաջողությունը ոչ միայն ապրանքի գինն է, այլև Incoterms (Ինկոտերմս) ճիշտ պայմանի ընտրությունը։ Սխալ ընտրված տերմինը կարող է կրկնապատկել ձեր նախահաշիվը, առաջացնել անկանխատեսելի տուգանքներ նավահանգիստներում կամ թողնել ձեզ առանց ապրանքի՝ ծովի մեջ տեղի ունեցած վթարի պատճառով։

Այս հոդվածում կպարզենք, թե ինչպես են աշխատում EXW, FOB և DAP պայմանները շինանյութի ներմուծման ժամանակ, և որ տարբերակն է լավագույնը ձեր բիզնեսի համար։

1. EXW (Ex Works / Գործարանից)․ Ամբողջ հոգսը ձեր ուսերին է

Երբ եվրոպական (օրինակ՝ իտալական կամ գերմանական) գործարանի հետ կնքում եք EXW պայմանագիր, դա նշանակում է, որ արտադրողի պատասխանատվությունն ավարտվում է հենց իր գործարանի դարպասների մոտ։

• Ինչ է անում վաճառողը․ Պատրաստում է շինանյութը (օրինակ՝ կերամոգրանիտը), փաթեթավորում է այն և դնում իր պահեստում։

• Ինչ է անում գնորդը (Դուք)․ Դուք պետք է մեքենա ուղարկեք գործարան, բարձեք ապրանքը, կատարեք մաքսային ձևակերպումները տվյալ երկրում, հասցնեք նավահանգիստ և կազմակերպեք ողջ լոգիստիկան մինչև Հայաստան։

Շինանյութի յուրահատկությունը․ Շինարարական ապրանքները (ցեմենտ, սալիկ, ամրաններ) ծանր են և պահանջում են հատուկ բարձման տեխնիկա։ EXW դեպքում, եթե գործարանում ապրանքը մեքենայի մեջ բարձելիս վնասվի, պատասխանատուն դուք եք։ Այս պայմանը ձեռնտու է միայն այն դեպքում, եթե ունեք վստահելի լոգիստիկ գործընկեր Եվրոպայում, ով իր վրա կվերցնի տեղական փաստաթղթավորումը։

2. FOB (Free on Board / Ազատ նավի վրա)․ Չինաստանից ներմուծման ոսկե ստանդարտը

Եթե ձեր շինանյութը գալիս է Չինաստանի խոշոր արդյունաբերական կենտրոններից, ապա FOB-ն ամենատարածված տարբերակն է։ Այս պայմանը կիրառվում է բացառապես ծովային և գետային տրանսպորտի դեպքում։

• Ինչ է անում վաճառողը․ Չինացի մատակարարը պարտավոր է ապրանքը սեփական միջոցներով հասցնել նավահանգիստ (օրինակ՝ Շանհայ (Shanghai), Նինբո (Ningbo), Շենժեն (Shenzhen) կամ Գուանչժոու (Guangzhou)), անցկացնել Չինաստանի մաքսային կետով և բարձել նավի վրա։

• Ինչ է անում գնորդը (Դուք)․ Դուք վճարում եք նավի ֆրախտի (ծովային փոխադրման), Փոթի նավահանգստում բեռնաթափման և դեպի Երևան ցամաքային ճանապարհի համար։

Ինչու է սա ձեռնտու շինանյութի համար․ Չինական կողմը հիանալի տիրապետում է իր երկրի ներքին լոգիստիկային և մաքսային օրենքներին։ Ձեզնից չի պահանջվում խորանալ Չինաստանի ներքին տրանսպորտային խնդիրների մեջ։ Հենց ապրանքը հայտնվում է նավի տախտակամածին, ռիսկերն անցնում են ձեզ։

3. DAP (Delivered at Place / Մատակարարում նշված վայրում)․ Առավելագույն հարմարավետություն

DAP պայմանով աշխատելիս մատակարարը ստանձնում է ապրանքը մինչև ձեր նշած վայրը (օրինակ՝ ձեր Երևանի պահեստ կամ մաքսային տերմինալ) հասցնելու ողջ պատասխանատվությունը։

• Ինչ է անում վաճառողը․ Կազմակերպում է ողջ տրանսպորտը, վճարում է միջազգային ֆրախտը, տարանցիկ երկրների վճարները։

• Ինչ է անում գնորդը․ Ձեզ մնում է միայն իրականացնել ներմուծման մաքսազերծումը Հայաստանում և բեռնաթափել մեքենան ձեր պահեստում։

Կարևոր է շինարարների համար․ Չնայած DAP-ը թվում է հանգիստ տարբերակ, շինանյութի դեպքում վաճառողը կարող է լոգիստիկայի գնի մեջ ներառել մեծ ռիսկեր, ինչի պատճառով ապրանքի ինքնարժեքը զգալի կբարձրանա։

Ամբողջական (FCL), թե՞ Հավաքական (LCL/Գրուպաժ) բեռներ․ Ինչպե՞ս խնայել գումար

Շինանյութ ներմուծելիս ծավալներն ու քաշը որոշիչ դեր են խաղում։ Գոյություն ունի փոխադրման երկու հիմնական ձև․

1. Ամբողջական կոնտեյներային բեռներ (FCL – Full Container Load)

Եթե դուք կառուցում եք բազմաբնակարան շենք և ներմուծում եք մեծ քանակությամբ սալիկներ, ամրաններ կամ ներկեր, ձեզ անհրաժեշտ է ամբողջական կոնտեյներ (20 կամ 40 ֆուտանոց)։ FCL-ի դեպքում կոնտեյները կնքվում է մատակարարի պահեստում և բացվում միայն Հայաստանում։ Սա ապահովում է առավելագույն արագություն և անվտանգություն։

2. Հավաքական բեռներ / Գրուպաժ (LCL – Less than Container Load)

Իսկ ի՞նչ անել, եթե ձեզ անհրաժեշտ է ընդամենը 2 պալետ բարձրորակ պաստառ Իտալիայից կամ էքսկլյուզիվ լուսատուներ Գերմանիայից։ Ամբողջական կոնտեյների համար վճարելն անիմաստ է։

Այստեղ օգնության է հասնում գրուպաժը (կոնսոլիդացիան)։ Ձեր փոքր խմբաքանակը տեղափոխվում է եվրոպական խոշոր տրանսպորտային հանգույցներում (հաբերում) գտնվող պահեստներ, որտեղ այլ ընկերությունների ապրանքների հետ մեկտեղ հավաքվում է մեկ ընդհանուր մեքենայի կամ կոնտեյների մեջ։ Դուք վճարում եք միայն ձեր բեռի զբաղեցրած ծավալի (խորանարդ մետրի) կամ քաշի համար։

Դեպի Հայաստան՝ Փոթի նավահանգստով. Գլխավոր լոգիստիկ զարկերակը

Քանի որ Հայաստանը չունի ելք դեպի ծով, Չինաստանից կամ Եվրոպայի հեռավոր նավահանգիստներից (օրինակ՝ Ռոտերդամ (Rotterdam) Նիդերլանդներում, Անտվերպեն (Antwerp) Բելգիայում կամ Ջենովա (Genoa)` Իտալիայում) եկող ծովային բեռների հիմնական դարպասը Վրաստանի Փոթի (Poti) նավահանգիստն է։

Ինչպե՞ս է աշխատում այս շղթան շինանյութերի համար.

[Չինաստանի/Եվրոպայի նավահանգիստ] ➔ Ծովային ֆրախտ ➔ [Փոթի նավահանգիստ] ➔ Ցամաքային տրանսպորտ ➔ [Հայաստանի մաքսատուն]

Ինչ պետք է հաշվի առնել Փոթիով փոխադրելիս․

1. Դեմեդրիջ և Դետենշն (Demurrage & Detention)․ Շինանյութի ծանրության պատճառով Փոթիում բեռնաթափման կամ փաստաթղթային ձևակերպումների ուշացումները կարող են հանգեցնել նավահանգստային տուգանքների։ FOB պայմանի դեպքում Փոթիում առաջացած բոլոր ծախսերը կրում է հայաստանյան բիզնեսը։

2. Եղանակային պայմաններ․ Ձմռանը Լարսի անցակետի փակվելու պատճառով ցամաքային մեքենաների դեֆիցիտ է առաջանում, ինչը կարող է թանկացնել Փոթի-Երևան ուղղությունը։

Ո՞ր պայմանն ընտրել

• EXW – Ընտրեք միայն այն դեպքում, եթե ներմուծում եք թանկարժեք, հատուկ խնամք պահանջող շինանյութ Եվրոպայից և ունեք փորձառու լոգիստիկ գործընկեր։

• FOB – Լավագույն ընտրությունն է Չինաստանից կոնտեյներային (FCL) ներմուծումների համար։

• DAP – Հարմար է փոքր գրուպաժային (LCL) բեռների համար, երբ ցանկանում եք խուսափել եվրոպական կամ չինական ներքին տրանսպորտի կազմակերպումից։