Եվրոպայից ապրանքների ներմուծումը հայկական բիզնեսների համար դարձել է մատակարարման շղթայի կարևոր ուղղություններից մեկը։ Շինարարական նյութերից և կահույքից մինչև հագուստ, տեխնիկա, լուսավորության համակարգեր և տարբեր տեսակի հումք՝ եվրոպական շուկան առաջարկում է լայն տեսականի, բարձր որակ և կայուն մատակարարների հետ համագործակցության հնարավորություն։
Սակայն Եվրոպայից ներմուծում կազմակերպելիս միայն լավ գնով ապրանք գտնելը բավարար չէ։ Մեծ նշանակություն ունի նաև այն հարցը, թե տարվա որ ժամանակահատվածում եք կատարում գնումը և երբ եք նախատեսում ապրանքը ստանալ Հայաստանում։
Եվրոպական շուկան ունի հստակ ներմուծման սեզոնայնություն․ տարվա ընթացքում փոխվում են արտադրողների ծանրաբեռնվածությունը, պահեստային մնացորդները, ապրանքների գները, տրանսպորտային հոսքերը և առաքման ժամկետները։ Հետևաբար, մեծածավալ ներմուծում պլանավորելիս ճիշտ ժամանակի ընտրությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ վերջնական ինքնարժեքի և բիզնեսի շահութաբերության վրա։
Ի՞նչ է ներմուծման սեզոնայնությունը
Ներմուծման սեզոնայնությունը այն պարբերական փոփոխություններն են, որոնք տարվա տարբեր ամիսներին ազդում են ապրանքների պահանջարկի, արտադրության, պահեստավորման և միջազգային բեռնափոխադրման վրա։
Օրինակ՝ ամռանը կարող է բարձրանալ շինարարական և այգեգործական ապրանքների պահանջարկը, իսկ տարվա վերջում՝ նվերների, կենցաղային ապրանքների, տեխնիկայի և այլ սպառողական ապրանքների ներմուծման ծավալները։
Սեզոնայնությունը կարևոր է ոչ միայն մանրածախ վաճառքով զբաղվող ընկերությունների համար։ Այն հատկապես կարևոր է այն բիզնեսների համար, որոնք մեկանգամից մեծ քանակությամբ ապրանք են պատվիրում և ցանկանում են խուսափել բարձր լոգիստիկ ծախսերից կամ ուշացումներից։
Եվրոպական շուկայի հիմնական սեզոնային փուլերը
Հունվար–փետրվար․ վերականգնման և պլանավորման շրջան
Տոնական ակտիվ շրջանից հետո եվրոպական շուկայում սովորաբար նկատվում է որոշակի դանդաղում։ Շատ ընկերություններ այս ժամանակահատվածն օգտագործում են նախորդ տարվա արդյունքները գնահատելու, պահեստները վերադասավորելու և նոր մատակարարումների պլանները կազմելու համար։
Որոշ ապրանքների դեպքում այս ժամանակահատվածը կարող է հետաքրքիր լինել մեծածախ գնումների համար, հատկապես եթե մատակարարը ցանկանում է ազատել պահեստային մնացորդները։
Այս շրջանում կարելի է նաև ավելի հանգիստ բանակցել մատակարարների հետ՝ գնի, նվազագույն պատվերի քանակի, վճարման պայմանների և առաքման ժամանակացույցի շուրջ։
Եթե ձեր բիզնեսը նախատեսում է գարնանային կամ ամառային սեզոնի համար մեծաքանակ ապրանք ներմուծել, հունվար–փետրվարը կարող է հարմար ժամանակ լինել պատվերի նախնական հաստատման համար։
Մարտ–ապրիլ․ գարնանային ակտիվության սկիզբ
Գարնան գալուն զուգահեռ ակտիվանում են շինարարության, վերանորոգման, լանդշաֆտային աշխատանքների, այգեգործության և արտաքին հարդարման հետ կապված ոլորտները։
Այս ժամանակահատվածում որոշ ապրանքների պահանջարկը սկսում է արագ աճել։ Հետևաբար, եթե ձեր ապրանքը նախատեսված է գարնանային կամ ամառային վաճառքի համար, պատվերը ցանկալի է կատարել ոչ թե պահանջարկի պիկին, այլ դրանից առաջ։
Օրինակ՝ եթե ապրանքը պետք է Հայաստանում վաճառքի պատրաստ լինի ապրիլին կամ մայիսին, ավելի անվտանգ է պատվերը կազմակերպել մի քանի շաբաթ կամ նույնիսկ ամիս առաջ՝ հաշվի առնելով արտադրության, պահեստավորման, փաստաթղթավորման և բեռնափոխադրում Եվրոպայից Հայաստան գործընթացները։
Մայիս–հունիս․ բարձր ակտիվության շրջան
Գարնան վերջում և ամռան սկզբին եվրոպական բիզնեսների մեծ մասում ակտիվությունը կարող է զգալիորեն աճել։
Շինարարական նյութերի, կահույքի, արտաքին լուսավորության, այգու ապրանքների, տեռասների և այլ սեզոնային արտադրանքի նկատմամբ պահանջարկը կարող է մեծանալ։
Այս փուլում հիմնական ռիսկը ոչ միայն ապրանքի գնի բարձրացումն է, այլև մատակարարի արտադրական և պահեստային հնարավորությունների սահմանափակումը։
Եթե սպասեք մինչև շուկայի ակտիվացման պահը և միայն դրանից հետո մեծ պատվեր կատարեք, կարող եք բախվել արտադրության հերթերի, պահեստային պակասի կամ ավելի երկար միջազգային բեռնափոխադրման ժամկետների։
Հուլիս–օգոստոս․ արձակուրդային շրջան
Եվրոպայում հուլիսն ու հատկապես օգոստոսը հաճախ առանձնանում են արձակուրդային ակտիվությամբ։ Որոշ երկրներում արտադրական ընկերությունների, պահեստների և գրասենյակների աշխատանքային ռեժիմը կարող է փոխվել։
Սա հատկապես կարևոր է մեծածավալ ներմուծողների համար։
Եթե մատակարարի արտադրությունը կամ պահեստի աշխատանքը սահմանափակվում է, պատվերի մշակումը կարող է երկար տևել։ Նույնը կարող է վերաբերվել փաստաթղթավորմանը, բեռնման կազմակերպմանը և տեղափոխման որոշ փուլերին։
Այդ պատճառով օգոստոսին նախատեսվող ներմուծումները ցանկալի է պլանավորել նախապես։
Միևնույն ժամանակ, այս ժամանակահատվածը կարող է հետաքրքիր լինել որոշ ապրանքների համար, քանի որ ընկերությունները կարող են առաջարկել սեզոնային զեղչեր կամ հատուկ պայմաններ։
Սեպտեմբեր–հոկտեմբեր․ բիզնես ակտիվության նոր ալիք
Արձակուրդային շրջանից հետո Եվրոպայում բիզնես ակտիվությունը սովորաբար վերականգնվում է։ Ընկերությունները վերադառնում են սովորական աշխատանքային ռեժիմին, և մատակարարումների ծավալները կարող են աճել։
Սա հատկապես կարևոր շրջան է այն բիզնեսների համար, որոնք պատրաստվում են տարվա վերջին ամիսների վաճառքներին։
Եթե նախատեսում եք մեծածավալ ներմուծում նոյեմբեր–դեկտեմբեր ամիսների համար, սեպտեմբեր–հոկտեմբերը կարող է լինել պատվերների ակտիվ կազմակերպման ժամանակահատված։
Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ այս փուլում լոգիստիկ ցանցերը նույնպես կարող են աստիճանաբար ծանրաբեռնվել։
Նոյեմբեր–դեկտեմբեր․ տարվա ամենաակտիվ փուլերից մեկը
Տարվա վերջը եվրոպական շուկայում շատ ոլորտների համար ամենաակտիվ ժամանակահատվածներից է։
Black Friday-ը, Սուրբ Ծննդյան և Ամանորի վաճառքները, բիզնեսների տարեկան գնումները և պահեստների համալրումը մեծացնում են ապրանքների և բեռնափոխադրումների ծավալները։
Այս շրջանում մեծածավալ պատվերների դեպքում կարող են առաջանալ մի քանի խնդիրներ՝
- մատակարարների բարձր ծանրաբեռնվածություն,
- ապրանքների սահմանափակ հասանելիություն,
- արտադրության երկար ժամկետներ,
- պահեստների ծանրաբեռնվածություն,
- տրանսպորտային սահմանափակ հնարավորություններ,
- առաքման ժամկետների երկարացում։
Հետևաբար, եթե ապրանքը նախատեսվում է վաճառել դեկտեմբերին կամ հունվարին, խորհուրդ է տրվում գնումների գործընթացը սկսել ավելի վաղ։
Ո՞ր ժամանակն է լավագույնը մեծածավալ ներմուծման համար
Չկա մեկ ունիվերսալ ամիս, որը լավագույնն է բոլոր ապրանքների և բոլոր բիզնեսների համար։
Ճիշտ ժամանակը կախված է առնվազն հինգ գործոնից՝
- ապրանքի տեսակից,
- մատակարարի արտադրական հզորությունից,
- պատվերի ծավալից,
- նախատեսվող վաճառքի սեզոնից,
- տեղափոխման ժամկետից։
Օրինակ՝ ամառային սեզոնի ապրանքների դեպքում ավելի ճիշտ է պատվերը կատարել սեզոնի սկսվելուց առաջ։ Իսկ ձմեռային ապրանքների դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն եվրոպական վաճառքի սեզոնը, այլև դեպի Հայաստան տեղափոխման ժամանակը։
Այսինքն՝ պետք է մտածել ոչ թե «երբ է ապրանքը էժան», այլ՝ «երբ պետք է ապրանքը լինի իմ պահեստում»։
Ինչո՞ւ է վաղ պլանավորումը կարևոր
Մեծածավալ ներմուծումը մի քանի օրվա գործընթաց չէ։
Գործընթացը կարող է ներառել՝
- մատակարարի ընտրություն,
- գնի և պայմանների բանակցում,
- պատվերի հաստատում,
- արտադրություն,
- փաթեթավորում,
- պահեստավորում,
- բեռի հավաքագրում,
- փաստաթղթերի պատրաստում,
- մաքսային գործընթացներ,
- միջազգային փոխադրում,
- Հայաստանում բեռի ստացում։
Եթե այս փուլերից որևէ մեկը երկարաձգվում է, ամբողջ մատակարարման շղթան կարող է տեղափոխվել։
Հետևաբար, մեծ պատվերների դեպքում անհրաժեշտ է ունենալ ժամանակային բուֆեր։
Մեծածավալ ներմուծման դեպքում ինչպե՞ս նվազեցնել ծախսերը
Առաջին քայլը մատակարարման պլանավորումն է։
Եթե դուք պարբերաբար ապրանք եք ներմուծում Եվրոպայից, հնարավոր է ավելի արդյունավետ լինի մի քանի փոքր պատվերի փոխարեն կազմակերպել մեկ մեծ խմբաքանակ։
Այստեղ կարևոր դեր ունի ճիշտ լոգիստիկ մոդելի ընտրությունը։
Փոքր կամ միջին խմբաքանակների համար կարող է օգտագործվել կոնսոլիդացված բեռի՝ LCL տարբերակը, երբ տարբեր պատվերներ տեղափոխվում են նույն բեռնափոխադրման շրջանակում։
Մեծ ծավալների դեպքում կարող է ավելի արդյունավետ լինել ամբողջական բեռնափոխադրումը՝ FCL կամ այլ համապատասխան լուծում։
Ճիշտ տարբերակը պետք է ընտրվի ոչ միայն ապրանքի քանակի, այլև ծավալի, քաշի, բեռի բնույթի և անհրաժեշտ ժամկետի հիման վրա։
Ինչպե՞ս հաշվի առնել տրանսպորտային ծանրաբեռնվածությունը
Մեծածավալ ներմուծման ժամանակ կարևոր է հետևել ոչ միայն ապրանքի սեզոնայնությանը, այլև լոգիստիկ շուկայի ծանրաբեռնվածությանը։
Օրինակ՝ տարվա վերջում բեռնափոխադրումների քանակի աճը կարող է ազդել ինչպես փոխադրման արժեքի, այնպես էլ հասանելի տարողությունների վրա։
Նույն պատճառով սեզոնային ապրանքի համար պետք չէ սպասել այն պահին, երբ պահանջարկն արդեն բարձրացել է։
Ճիշտ ռազմավարությունն է՝ նախապես հաշվարկել վաճառքի ժամանակահատվածը և հետադարձ հաշվարկով որոշել պատվերի ամսաթիվը։
Ինչպե՞ս կազմել ներմուծման ճիշտ ժամանակացույց
Պարզ մեթոդ է օգտագործել «հետհաշվարկի» սկզբունքը։
Օրինակ՝ եթե ապրանքը Հայաստանում պետք է լինի սեպտեմբերի 1-ին, պետք է հաշվարկել՝
- միջազգային փոխադրման ժամանակը,
- մաքսային ձևակերպման ժամանակը,
- պահեստից վերցնելու ժամկետը,
- արտադրության ժամկետը,
- փաթեթավորման ժամանակը,
- հնարավոր ուշացումների պահուստային ժամանակը։
Դրանից հետո ստացվում է այն ամսաթիվը, երբ անհրաժեշտ է պատվերը հաստատել։
Այս մեթոդը թույլ է տալիս խուսափել վերջին պահին կատարվող շտապ պատվերներից, որոնք հաճախ ավելի թանկ են։
Ե՞րբ սկսել Եվրոպայից ներմուծման պլանավորումը
Եթե խոսքը մեծածավալ ներմուծման մասին է, լավագույն մոտեցումը սեզոնի սկսվելուց առաջ պլանավորելն է։
Օրինակ՝
Գարուն–ամառային ապրանքներ → պլանավորել ձմռան վերջից։
Շինարարական և արտաքին հարդարման նյութեր → պատվերները նախապես կազմակերպել մինչև սեզոնի ակտիվացումը։
Կահույք և ինտերիերի ապրանքներ → հաշվի առնել արտադրության և առաքման ժամանակը։
Տոնական ապրանքներ → չսպասել նոյեմբեր–դեկտեմբերին։
Տարվա վերջի մեծածավալ գնումներ → հնարավորության դեպքում պատվերները հաստատել ավելի վաղ։
Եվրոպայից մեծածավալ ներմուծման դեպքում ճիշտ ժամանակի ընտրությունը կարող է նույնքան կարևոր լինել, որքան ճիշտ մատակարարի ընտրությունը։
Ներմուծման սեզոնայնությունը, շուկայի պահանջարկը, արտադրական ծանրաբեռնվածությունը և միջազգային բեռնափոխադրումը փոխկապակցված գործոններ են, որոնք անհրաժեշտ է դիտարկել միասին։
Հաջող ներմուծման հիմնական սկզբունքը պարզ է․ մի սպասեք այն պահին, երբ ապրանքը ձեզ արդեն անհրաժեշտ է։ Պլանավորեք այն ժամանակահատվածում, երբ մատակարարման շղթան դեռևս կարող է աշխատել կանխատեսելի պայմաններով։
Եթե ձեր բիզնեսը նախատեսում է մեծածավալ ներմուծում Եվրոպայից Հայաստան, նախապես կազմված լոգիստիկ պլանը կարող է օգնել նվազեցնել ավելորդ ծախսերը, խուսափել ուշացումներից և ապահովել ապրանքի ժամանակին հասանելիությունը հայկական շուկայում։
Ճիշտ կազմակերպված բեռնափոխադրում Եվրոպայից Հայաստան գործընթացը սկսվում է ոչ թե բեռը ճանապարհին դնելուց, այլ ճիշտ ժամանակին ճիշտ որոշում կայացնելուց։
